04-11-2026
Regionale Jongerenmonitor: integraal beeld op multiproblematiek
Hoe gaat het met jongeren en jongvolwassenen in de Achterhoek? En hoe hangen ontwikkelingen rond gezondheid, onderwijs, werk en bestaanszekerheid met elkaar samen? De Regionale Jongerenmonitor brengt gegevens uit verschillende leefgebieden bijeen. Daarmee krijgen gemeenten en samenwerkingspartners een breder beeld van de kansen en kwetsbaarheden van jongeren en kunnen zij beleid en ondersteuning gerichter vormgeven.
Aanleiding
In de Achterhoek is een relatief hoog percentage werkzoekende jongeren tot 27 jaar zonder startkwalificatie, het minimale opleidingsniveau dat je in Nederland moet behalen om goed voorbereid de arbeidsmarkt te betreden . Vanuit het Actieplan Achterhoekse Jongeren, een project van de Arbeidsmarktregio Achterhoek, is het doel gesteld dat alle jongeren tussen de 16 en 27 jaar in de Achterhoek werk hebben, naar school gaan en/of een zinvolle daginvulling hebben.
Het actieplan is in 2025 overgegaan in het nieuwe regionaal programma in het kader van de Wet Van school naar duurzaam werk.
Multiproblematiek
Jongeren die op meerdere leefgebieden problemen ervaren, zijn extra kwetsbaar. Financiële zorgen, psychische klachten, problemen op school of werk en verslaving kunnen elkaar versterken. Vaak hebben zij beperkte ondersteuning van ouders en ontbreekt een sociaal netwerk. Voor jongeren met multiproblematiek helpt het als zij integrale ondersteuning krijgen, die kijkt naar álle problemen van de jongere en de samenhang tussen die problemen. Vandaar dat in de Jongerenmonitor gegevens van verschillende domeinen zijn samengevoegd.
Samenwerking in negen gemeenten
De Regionale Jongerenmonitor is gericht op informatie over jongeren binnen de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk. De totstandkoming is een samenwerking tussen Arbeidsmarktregio Achterhoek, Datalab GO, Fijnder, Initi8, LerenWerkt, UWV en het onderwijs.
Positieve Gezondheid als uitgangspunt
Het model van de Positieve Gezondheid is gebruikt als basis voor een gedeelte van de jongerenmonitor. Het model is ontstaan door navraag te doen bij zowel gezonde inwoners als bij patiënten, bij zorgverstrekkers en beleidsmakers wat zij als indicatoren van gezondheid beschouwen. Hierbij ligt de nadruk niet op ziekte, maar op mensen zelf, op hun veerkracht en wat hun leven betekenisvol maakt. Door niet alleen vanuit medisch perspectief te kijken, wordt een breed gezondheidsbegrip verkregen. Het model onderscheidt zes dimensies: lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Door deze dimensies naast elkaar te bekijken, wordt duidelijker op welke gebieden de groep Achterhoekse jongeren goed functioneert en waar aandacht nodig kan zijn.
Van cijfers naar beleid
In de Regionale Jongerenmonitor kunnen gemeenten de ontwikkelingen door de tijd volgen, en verschillen tussen gemeenten of leeftijdsgroepen onderzoeken. De monitor kan daarnaast het gesprek tussen onderwijs, arbeidsmarktpartners en het sociaal domein ondersteunen. Zo helpt de monitor om gerichter vragen te stellen: waar nemen kwetsbaarheden toe, welke groepen verdienen extra aandacht en sluiten bestaande voorzieningen aan bij de gesignaleerde behoeften?
Bewegen en gewicht van jongeren (16-25 jaar)
Nieuwe indicatoren en effectmeting
De Wet van school naar duurzaam werk, die op 1 januari 2026 is ingegaan, verplicht de Achterhoek om als regio een sluitende aanpak te hebben voor kwetsbare jongeren met multiproblematiek. Voor de verplichte regionale analyse is het voornemen om de Jongerenmonitor uit te breiden met extra data over voortijdig schoolverlaters, jongeren met startkwalificatie en jongeren zonder werk of onderwijs. De verwachting is dat deze indicatoren in 2026 aan de monitor worden toegevoegd.